Όταν ακούμε το όνομα «Σκρουτζ», το μυαλό μας πηγαίνει αμέσως στον Εμπενίζερ Σκρουτζ, τον πασίγνωστο τσιγκούνη ήρωα του Τσαρλς Ντίκενς από το «A Christmas Carol». Αλλά λίγοι γνωρίζουν ότι ο Ντίκενς εμπνεύστηκε αυτόν τον χαρακτήρα από έναν πραγματικό άνθρωπο: τον Τζέιμς «Τζέμι» Γουντ (James “Jemmy” Wood), γνωστό και ως «ο Σπαγγοραμμένος του Γκλόστερ».
Ο Τζέμι Γουντ ήταν τόσο μισητός στην περιοχή, που στην κηδεία του ο κόσμος ζητωκραύγαζε και πετούσε πέτρες στο φέρετρο.
Πρώτα χρόνια
Γεννημένος στις 7 Οκτωβρίου 1756 στο Γκλόστερ, ο Τζέμι ήταν ο μοναδικός γιος του Ρίτσαρντ και της Ελίζαμπεθ Γουντ. Κληρονόμησε την τράπεζα Gloucester Old Bank από τον παππού του, ο οποίος την είχε ιδρύσει το 1716. Η τράπεζα αυτή θεωρείται μία από τις παλαιότερες ιδιωτικές τράπεζες στη Βρετανία και επέζησε ακόμη και των οικονομικών συνεπειών των Ναπολεόντειων Πολέμων.
Ο Γουντ έκανε τρομερή οικονομία στη διοίκηση της τράπεζας και απασχολούσε μόνο τον ίδιο και δύο υπαλλήλους.
Η τράπεζά του ήταν γνωστή για την αυστηρότητά της. Δεν προσέφερε τόκους για καταθέσεις μικρότερες του ενός έτους, σε αντίθεση με άλλες τράπεζες, κάτι που λογικά θα του δημιουργούσε ανταγωνιστικό μειονέκτημα. Αυτό όμως για το οποίο φημιζόταν ο Τζέμι Γουντ ήταν η απαράμιλλη ικανότητά του να εντοπίζει πλαστά χρήματα και αυτό αποτελούσε πόλο έλξης για τους καταθέτες, σε μια εποχή που τα πλαστά χρήματα ήταν μάστιγα για τις τράπεζες.
Στον πάγκο της τράπεζας, υπήρχαν καρφωμένα πλαστά νομίσματα ως προειδοποίηση προς τους πελάτες να μην προσπαθήσουν να τα περάσουν.
Η τσιγκουνιά σε άλλο επίπεδο
Παρά τον πλούτο του, που εκτιμάται ότι έφτανε τις 900.000 λίρες, ποσό που σήμερα αντιστοιχεί σε δεκάδες εκατομμύρια, ο Γουντ ήταν γνωστός για την ακραία του λιτότητα. Φορούσε ρούχα τόσο παλιά και φθαρμένα που θα έκαναν ακόμα και έναν ζητιάνο να ντρέπεται. Αρνιόταν να πληρώσει για μεταφορικά μέσα, προτιμώντας να περπατά, ακόμα και υπό καταρρακτώδη βροχή. Μια φορά, επέστρεφε από το Τιούκσμπερι και, για να αποφύγει το κόστος μιας άμαξας, δέχτηκε να επιβιβαστεί σε μια νεκροφόρα, καθισμένος δίπλα στο φέρετρο.
Δεν δίσταζε να μαζεύει κάρβουνα που έπεφταν από τα πλοία στο λιμάνι, αντί να αγοράσει τα δικά του. Σε μια άλλη περίπτωση, πήγε σε ένα από τα αγροκτήματά του ντυμένος με τα συνηθισμένα του ρούχα και άρχισε να μαζεύει λαχανικά. Ένας εργάτης τον πέρασε για κλέφτη και τον χτύπησε, και όταν ο Τζέμι ισχυρίστηκε ότι ήταν ο ιδιοκτήτης, δεν τον πίστεψε και τον χτύπησε ξανά για την “ψευδή” του δήλωση.
Μια φορά, σε ένα ταξίδι προς το Λονδίνο, ένας συνεπιβάτης τον κορόιδεψε για τα φθαρμένα του ρούχα. Ο Τζέμι τον προκάλεσε να βάλουν στοίχημα 5 λίρες: ποιος από τους δύο θα μπορούσε να εξασφαλίσει επιταγή £100.000 από μια τράπεζα στο Λονδίνο. Ο συνεπιβάτης γέλασε και δέχτηκε με τον όρο αν δεν το καταφέρει κανείς, θα κέρδιζε αυτός το στοίχημα.
Όταν έφτασαν, μπήκαν σε ένα υποκατάστημα της τράπεζάς του ίδιου του Τζέμι Γουντ, όπου ο Γουντ εξήγησε ποιος είναι και πήρε την επιταγή χωρίς δεύτερη σκέψη, κερδίζοντας το στοίχημα προς έκπληξη του συνεπιβάτη του.
Αμέσως, έδωσε την επιταγή πίσω στον υπάλληλο της τράπεζας, μαζί με τις 5 λίρες που κέρδισε από το στοίχημα, λέγοντάς του να τα καταθέσει στον λογαριασμό του.
Ο θάνατος και η κληρονομιά του Τζέμι Γουντ
Ο Τζέμι πέθανε στις 20 Απριλίου 1836, αφήνοντας πίσω του περιουσία αξίας περίπου £900.000, ποσό που σήμερα θα αντιστοιχούσε σε περίπου £50 εκατομμύρια. Η κηδεία του δεν ήταν καθόλου τιμητική. Οι κάτοικοι του Γκλόστερ επευφημούσαν και πετούσαν πέτρες στο φέρετρό του καθώς περνούσε, δείχνοντας την απέχθειά τους για τον τσιγκούνη τραπεζίτη.
Το θέμα της διαθήκης του έγινε αντικείμενο μακροχρόνιας δικαστικής διαμάχης, με ισχυρισμούς για πλαστογραφία και απάτη. Ένας από τους εκτελεστές της διαθήκης, ο δικηγόρος Τζον Τσάντμπορν, αυτοκτόνησε το 1839, πιθανώς λόγω της πίεσης από την υπόθεση.
Η υπόθεση αυτή ενδέχεται να ενέπνευσε τον Ντίκενς για την περίφημη υπόθεση Jarndyce v Jarndyce στο μυθιστόρημά του «Bleak House» .
Ο Τζέμι Γουντ στη λογοτεχνία
Ο Τζέμι Γουντ αναφέρεται σε διάφορα έργα του Τσαρλς Ντίκενς. Ένας χαρακτήρας με το όνομα Dismal Jemmy εμφανίζεται στο «The Pickwick Papers», ενώ ο Γουντ αναφέρεται και στο «Our Mutual Friend» .
Η ζωή και η προσωπικότητα του Τζέμι Γουντ αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τον Ντίκενς στη δημιουργία του Εμπενίζερ Σκρουτζ, του ανθρώπου που τελικά μας δίδαξε την αξία της γενναιοδωρίας και της μετάνοιας.
Ο Τζέμι Γουντ, με την ακραία του τσιγκουνιά και την ιδιόρρυθμη προσωπικότητά του, παραμένει μια από τις πιο ενδιαφέρουσες φιγούρες της αγγλικής ιστορίας. Η ζωή του μας υπενθυμίζει ότι ο πλούτος δεν φέρνει απαραίτητα την ευτυχία και ότι η γενναιοδωρία είναι μια αρετή που αξίζει να καλλιεργούμε.
Ο άνθρωπος που έχασε $204 εκατομμύρια σε έναν χρόνο στο Λας Βέγκας
Πηγές φωτογραφιών: BBC, Gloucester Museums Service Art Collection
